Dziś jest sobota, 14 grudzień 2019 r.
Energoelektronika.pl na stronach Facebook REKLAMA MAPA SERWISU KONTAKT
Strona główna Załóż konto Artykuły branżowe Katalog firm Seminaria FAQ Kalendarium Słownik Oferta
Wyszukaj
1USD 3.8234 -0.7% 1EUR 4.2747 -0.23% 1GBP 5.1292 +1.06%
Zaloguj się
Login (adres e-mail):
Haslo:
  Rejestracja
  Zapomniałem hasła
Reklama

Reklama

Aktualności
Przed nami 32. edycja targów ENERGETAB 2019
więcej
Cykl szkoleń z zakresu programowania sterowników SIMATIC S7-300, S7-1200
więcej
72 edycja Seminarium dla Służb Utrzymania Ruchu - Kielce - Relacja
więcej
IIX edycja Targów Energetycznych ENERGETICS już w listopadzie!
więcej

Zobacz archiwum

Kalendarium
Newsletter
Jeżeli chcesz otrzymywać aktualne informacje o wydarzeniach w branży.
Podaj e-mail do subskrypcji:


Artykuły branżowe
30 sierpień 2011.

Rezystancyjny dzielnik napięcia do pomiarów wyższych harmonicznych w sieciach 400 kV

W artykule przedstawiono szczegółowy opis rezystancyjnego, pomiarowego dzielnika napięcia. Dzielnik został zaprojektowany i zbudowany przez firmę Transformex przy współpracy z PSE Operator i jest przeznaczony do pracy w sieciach 400 kV. Zadaniem dzielnika jest obniżenie badanego napięcia do wartości akceptowalnej przez elektroniczne urządzenia pomiarowe. Dzięki charakterystyce niezależnej od częstotliwości, dzielnik może służyć do precyzyjnych pomiarów odkształceń napięcia. W artykule przedstawiono charakterystyki pomiarowe dzielnika.

Cel budowy dzielnika napięcia

Monitorowanie wyższych harmonicznych i innych parametrów jakości energii prowadzone jest w sieciach elektrycznych na wszystkich poziomach napięć. Wynika to nie tylko z konieczności spełnienia wymagań prawnych, ale również z konsekwencji technicznych niedotrzymania tych parametrów. Pomiary parametrów napięcia wymagają obniżenia badanego napięcia do poziomu akceptowalnego przez elektroniczne przyrządy pomiarowe. W tym celu wykorzystuje się obecnie odczepy w transformatorach przesyłowych lub transformatory pomiarowe.
Transformatory stosowane w energetyce projektowane są do pracy przy częstotliwości 50 Hz, a dla wyższych częstotliwości ich charakterystyki są na ogół nieznane. Analizując schemat zastępczy transformatora można zauważyć wpływ indukcyjności i licznych nieliniowości na charakterystyki w dziedzinie częstotliwości. Jednocześnie wymagania stawiane pomiarom są bardzo wysokie. Celem pomiarów jest na ogół sprawdzenie nieprzekroczenia wartości dopuszczalnych poszczególnych parametrów. Przykładowo, maksymalne wartości dopuszczalne wyższych harmonicznych (w sieciach o napięciu wyższym lub równym 110 kV) wynoszą od 2% do 0,5% w zależności od rzędu harmonicznej. Wielkości te muszą być zmierzone z zadowalającą dokładnością.


Rys. 1. Montaż dzielnika napięcia
W celu stworzenia precyzyjnego i wiarygodnego narzędzia pomiarowego PSE Operator przy współpracy z firmą Transformex rozpoczął projekt budowy i wdrożenia rezystancyjnego dzielnika pomiarowego przeznaczonego do pracy w liniach 400 kV (rys. 1). Dzielnik rezystancyjny jest pozbawiony większości wad, które posiadają transformatory i teoretycznie powinien przenosić wszystkie częstotliwości i stochastyczne zakłócenie bez żadnych zniekształceń. Prace projektowe rozpoczęto jeszcze w 2009 r. Budowę dzielnika zakończono w czerwcu 2010 r. We wrześniu 2010 r., po licznych próbach i testach, PSE Operator podjął decyzję o zainstalowaniu pomiarowego dzielnika rezystancyjnego w stacji 400 kV Narew.
Urządzenie to spełnia dwa główne cele. Pierwszym z nich jest precyzyjny pomiar parametrów napięcia: wyższych harmonicznych, częstotliwości oraz pojedynczych zakłóceń (np. stromości przepięć lub zapadów). Drugim celem jest porównywanie charakterystyk dzielnika rezystancyjnego i wybranych transformatorów pomiarowych. Na podstawie porównania pomiarów będzie można określić przydatność badanych transformatorów do pomiarów wyższych harmonicznych, a w niektórych przypadkach określić współczynniki korekcyjne.


Projekt i konstrukcja dzielnika napięcia

Nazwa - dzielnik napięcia - w tym artykule używana jest jako nazwa skrótowa do określenia kompletnego urządzenia do pomiaru wyższych harmonicznych i innych odkształceń napięcia w sieci 400 kV. Urządzenie to składa się z następujących podzespołów: 
- właściwego, wysokonapięciowego, rezystancyjnego dzielnika napięcia;
- przetwornika światłowodowego, z częścią nadawczą i odbiorczą oraz kablem 300 m;
- elektronicznego wzmacniacza sygnałów.
Konstrukcja części wysokonapięciowej dzielnika pokazana została na rysunku 2, a na rysunku 3 pokazano schemat blokowy pełnego układu pomiarowego. Rezystancyjny dzielnik napięcia zawiera w sobie bardzo dokładnie dobrany układ pojemnościowego sterowania rozkładu napięcia (rys. 4), niezwykle ważny dla dokładności przenoszenia wyższych harmonicznych. Elementy rezystancyjne i pojemnościowe zostały tak dobrane, aby rozkład napięcia był liniowy wzdłuż całej wysokości dzielnika, niezależnie od rodzaju napięcia mierzonego dla napięcia stałego i przemiennego do 10 kHz.

Rys. 2. Wymiary części wysokonapięciowej dzielnika

Rys. 3. Schemat blokowy układu pomiarowego dzielnika


Do wykonania dzielnika zastosowano rezystory o dużej dokładności i stabilności. Specjalnie zaprojektowane kondensatory sterujące wysokiego napięcia zostały wykonane w Instytucie Tele- Radiotechnicznym w Warszawie. Rezystory wraz z pojemnościami zamontowane są na równoległych płytkach, jak pokazano na rysunku 5. Osłonę izolacyjną dzielnika stanowi izolator kompozytowy wykonany w Instytucie Elektrotechniki, Oddział w Międzylesiu Kłodzkim. Dzielnik jest przystosowany do transportu samochodowego w pozycji pochylonej. W szafce sterowniczej (firmy RITTAL) jest umieszczony człon niskonapięciowy dzielnika napięcia oraz część nadawcza przetwornika światłowodowego AFL-500 (firmy M.A.A. Lab Systems Ltd.) z zasilaczem. Kabel światłowodowy długości 300 m umożliwia przesłanie sygnału pomiarowego z pola wysokiego napięcia do nastawni. Klimatyzowana szafka napowietrzna zapewnia właściwe warunki pracy, gwarantujące żądaną dokładność przetwornika światłowodowego, niezależnie od warunków zewnętrznych. Sygnał pomiarowy przesyłany światłowodem jest przetworzony w nastawni na sygnał elektryczny przez część odbiorczą przetwornika AFL-500 i jest wzmocniony przez wzmacniacz sygnałów WZS 3,5/57,8 (wykonany w Katedrze Przekładników Politechniki Łódzkiej). Parametry kompletnego układu pomiarowego odpowiadają typowym parametrom przekładnika napięciowego do pomiarów zgodnie z normą PN-EN 60044-2 (U2n=100?3 V; 5VA, kl. 0,2).

Rys. 4. Ideowy schemat elektryczny

Rys. 5. Rozkład płytek z rezystorami

Charakterystyki pomiarowe

Dzielnik napięcia przeszedł badania w Laboratorium Wysokich Napięć Instytutu Energetyki (Warszawa, ul. Mory) w zakresie zakłóceń radioelektrycznych, prób napięciem udarowym piorunowym, prób napięciem udarowym łączeniowym i sprawdzanie dokładności zgodnie z procedurami określonymi w normach PN 60044-2, PN 04060, CISPR 18-2. Kolejne badania łącznie z charakterystyką przenoszenia wyższych częstotliwości zostały wykonane w Instytucie Elektrotechniki (Warszawa-Międzylesie). Dzielnik napięcia przeznaczony jest do pomiarów w sieciach 400 kV. Sieci określane są przez podanie napięcia przewodowego. Dzielnik podczas wykonywania pomiarów podłączany jest do napięcia fazowego wynoszącego 400/&radic3 kV. Badania charakterystyk częstotliwościowych wykonano w zakresie od zera (składowej stałej) do 10 kHz. W rzeczywistych warunkach dzielnik będzie wykorzystywany do pomiarów składowych harmonicznych do 50-harmonicznej (tj. 2,5 kHz) - czyli w jednej czwartej badanego zakresu. Dokładność przenoszenia wyższych harmonicznych, opisywana liczbowo w dalszej części artykułu (rys. 9 i 10), jest wyrażona względem wartości danej harmonicznej po stronie wysokiego napięcia (a nie względem napięcia 50 Hz). Najważniejsze wyniki badań zostały potwierdzone certyfikatem wydanym przez Instytut Elektrotechniki (Warszawa-Międzylesie) - rysunki 6 i 7.
Badania liniowości przenoszenia wyższych harmonicznych przeprowadzono zadając (po stronie górnego napięcia) kolejno różne harmoniczne, wszystkie o tej samej amplitudzie.

Rys. 6. Certyfikat dzielnika napięcia wydany przez Instytut Elektrotechniki (Warszawa-Międzylesie) - pierwsza strona

Rys. 7. Certyfikat dzielnika napięcia wydany przez Instytut Elektrotechniki (Warszawa-Międzylesie) - druga strona


Rys. 8. Dzielnik napięcia podczas prób

Rys. 9. Wyrażona w % nieliniowość przenoszenia w funkcji częstotliwości części wysokonapięciowej dzielnika


Na rysunku 9 pokazano nieliniowość przenoszenia członu wysokonapięciowego dzielnika. Uchyb przenoszenia dla częstotliwości n obliczono jako:

100% (Un - Uav)/Uav

gdzie:
Un - wartość przenoszonego napięcia (po stronie dolnej dzielnika) o częstotliwości n,
Uav - średnia wartość przenoszonego napięcia w zakresie 0 - 10 kHz.

Rys. 10. Wyrażona w % nieliniowość przenoszenia w funkcji częstotliwości całego układu pomiarowego dzielnika

Rys. 11. Transport dzielnika w pozycji pochylonej

Podsumowanie

Rezystancyjny dzielnik napięcia wykazuje wysoką dokładność przenoszenia wyższych harmonicznych. Może być wykorzystywany do pomiarów wszystkich parametrów jakości energii w napięciu, a także do wzorcowania innych przekładników napięciowych. Wyprowadzenie pomiarów kablem światłowodowym umożliwia bezpieczną rejestracje pomiarów w nastawni, po zainstalowaniu dzielnika w polu wysokiego napięcia.

Źródło: Energetyka
O nas  ::  Regulamin  ::  Polityka prywatności (Cookies)  ::  Reklama  ::  Mapa stron  ::  FAQ  ::  Kontakt
Ciekawe linki: www.klimatyzacja.pl  |  www.strony.energoelektronika.pl  |  promienniki podczerwieni
Copyright © Energoelektronika.pl